Nomadisch Monument voor Gaza
13-22 maart 2026

In het kader van de voorjaarstentoonstelling we refuse_d brengt M HKA het Nomadic Monument for Gaza naar Antwerpen — een reizende, interactieve installatie die herdenkt, bewustzijn vergroot en gesprekken op gang brengt. Het monument is een initiatief van een gelegenheidscollectief van Haagse kunstenaars en architecten waar de HOPE Foundation, een organisatie die kinderen in conflictgebieden wil ondersteunen om via kunsteducatie een betekenisvol leven op te bouwen, mee reist. In samenwerking met Cloud Force One, Het Toneelhuis, Uitgeverij Jurgen Maas en Tommy Simoens Gallery wordt een publieksprogramma ontwikkeld rond het monument, met gesprekken, tentoonstellingen en performances die de Palestijnse cultuur en thema’s zoals veerkracht, solidariteit en verzet verkennen.

PROGRAMMA: STEMMEN VAN GAZA

13.03: Opening van Nomadisch Monument voor Gaza
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 19:00 – 21:00

Het monument wordt officieel geopend in een korte, krachtige ceremonie in het monument zelf. Bezoekers nemen plaats op de gaanderijen en kijken neer op het centrale moment. Piet van Hecke en Ingrid Rollema trappen deze opening af. Gevolgd door Stef van Bellingen, Katrien De Ruysscher en Jemma Vercruysse. Daarna is er ruimte om door het monument te lopen en vragen te stellen en in gesprek te gaan met elkaar.

13.03 – 29.03 – Victory by Joy door de Wolkenbreier
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 19:00 – 21:00

Victory by Joy markeert het nieuwe tijdperk dat de Wolkenbreier op 14 augustus 2025 – zijn verjaardag – is gestart. Het is een artistiek weerstandsproject tegen de verzuring van onze maatschappij.

Want als je goed kijkt, bestaat er geen enkel land ter wereld zonder bijzondere muziek, inspirerende mensen, smaakvol eten, talentvolle sporters en kunstenaars. Overal is creativiteit, passie en schoonheid te vinden. Waarom zouden we daar niet de nadruk op leggen? Waarom zouden we niet juist verbindingen maken tussen al die mogelijkheden, in plaats van mensen uit elkaar te drijven of angst te voeden?

Met Victory by Joy kiest de Wolkenbreier bewust voor vreugde als kracht. Voor kunst als middel om samen te brengen, te inspireren en perspectief te bieden.

13.03 – 29.03 – Muzikaal programma
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 19:00 – 21:00

In het kader van zijn project Victory by Joy stelt De Wolkenbreier een verrassend muzikaal programma samen met: Firas Al Alwani, Madou & Weyters, Shun Owada, Bert Droushoudt, Rudy Trouve, Sorry To Ruin Your Party, Ehsan Yadollahi, Newborg, Oriana Dierinck en Myths and Muses.

In samenwerking met: RADIO CENTRAAL (Antwerpen), RADIO PIP (Den Haag), RADIO SCORPIO (Leuven) en RADIO BNL (Paal -Beringen)
 

15.03: Gesprekken over literatuur
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 15:00-17:00

Literatuur uit Gaza is nauwelijks bekend in Nederland en Vlaanderen. De reeks Stemmen uit Gaza brengt daar verandering in. Uitgeverij Jurgen Maas en de Hope Foundation, die al ruim dertig jaar in Gaza kunst onderwijst aan kinderen, publiceren vijf jaar lang ieder jaar ten minste één niet eerder in het Nederlands vertaalde Palestijnse roman of verhalenbundel. Voor de keuze wordt samengewerkt met vertaalster Djûke Poppinga en Ton van de Langkruis, oprichter en oud-directeur van het Haagse literatuurfestival Winternachten, en een team van literaire specialisten in Gaza. De eerste titel in de serie, Een tuin voor verloren benen van Mahmoud Jouda, werd gekozen in september 2023 en verscheen in april 2024. De tweede titel, de verhalenbundel De man die achteromkeek van Amer Almassri, verscheen in juni 2025. Dit jaar verschijnt Niemand op de begraafplaats van Shrouq Doghmosh.

Tijdens deze middag gaat Helge Daniëls in gesprek met de schrijvers Mahmoud Jouda en Amer Almassri en met vertaalster Djûke Poppinga over schrijven in tijden van geweld, verlies en hoop. We onderzoeken hoe literatuur een stem kan zijn, voor wie vaak ongehoord blijft. Ook gaan we skypen met Shrouq Doghmosh in Gaza.

In deze context van literatuur en verzet wordt ook het nieuwe nummer van het Vlaamse literaire tijdschrift DW B, gecureerd door Alara Adilow, voorgesteld. In ‘Lichamen van verzet’ ligt het accent op hoe lichamen zich verhouden tot macht en normering en tegelijk plekken van verzet kunnen zijn.

17.03 – 20.03: Filosofische workshops
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen

Leerlingen uit Antwerpse middelbare scholen en studenten van KASKA nemen deel aan een reeks workshops. Vertrekkend van een eenvoudige vraag: Wat draag je met je mee?, tekenen jongeren de omtrek van objecten uit hun zakken. Wat volgt is een filosofisch gesprek over identiteit, herinnering, verlies en wat we achterlaten.

21.03: Gesprekken over architectuur: Aan tafel, Gaza tussen weerbaarheid en verwoesting
Locatie: Bourlaschouwburg, Komedieplaats 18, Antwerpen
Tijd: 17u30 – 19u30
Meer info >>

De beelden die we de voorbije jaren uit Gaza kregen, laten weinig aan de fantasie over. In deze ‘Aan tafel’ gaat de Palestijnse architect en stedelijk onderzoeker Nurhan Abujidi in op de ‘urbicide’ – de ‘stadsmoord’ – die in Gaza (en niet alleen daar) gepleegd wordt. Maar ze kijkt ook naar de vormen van verzet en weerbaarheid die ontstaan zijn bij de Palestijnen.

De lezing van Nurhan Abujidi is in het Engels. Daarna gaat ze (ook in het Engels) in gesprek met filosoof en essayist Lieven De Cauter. De Palestijnse schrijvers Amer Almassri en Mahmoud Jouda lezen voor uit hun werk (in het Arabisch, met Nederlandse vertaling in projectie).

22.03: Gesprekken over film
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 15u00 – 17u00

Vertoning van Looking for Empathy, gevolgd door een gesprek.
Met:

• Chokri Ben Chikha

• Jan Beddegenoodts

26.03: Opening INBOX: Before & Now
Locatie: M HKA, Leuvenstraat 32, Antwerpen
Tijd: 18u00 – 21u00

Een presentatie van kunstwerken gemaakt door Palestijnse kinderen.

29.03: Kunstveiling
Locatie: voormalig Raamtheater, De Vrièrestraat 36, Antwerpen
Tijd: 15u00 – 18u00